8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

وصیت

علی مسلمی > وصیت

انواع وصیت

وصیت در لغت به معنای اندرز کردن و سفارش نمودن است. همچنین وصی به معنای: اندرز دهنده، وصیت کننده، سفارش کننده و … آمده است.

از جمله مهمترین موضوعات حقوقی که در دین اسلام نسبت به آن تاکید فراوانی شده است ، عمل وصیت کردن می باشد . وصیت کردن به معنای آن است که یک فرد تکلیف امور مالی و غیر مالی خود را برای بعد از فوت خود معلوم و مشخص کند تا بازماندگان او دچار مشکلاتی در این خصوص نشده و در عین حال امور متوفی سامان یافته و حتی ترتیب پرداخت بدهی های او داده شود.

 

تعریف وصیت تملیکی

قانون مدنی تعریف وصیت تملیکی و عهدی را از هم جدا کرده است. ماده ۸۲۶ در تعریف وصیت تملیکی می گوید:”وصیت تملیکی عبارت است از این که کسی عین یا منفعتی را از مال خود برای زمان بعد از فوتش به دیگری مجانا تملیک کند”. اثر عقد وصیت در این نوع آن، انتقال مالکیت به طور مستقیم است. مانند بیع و معاوضه و اجاره و قرض. تملیک به وسیله وصیت، رایگان است.

وصیت نامه سندی است که توسط فرد جهت تعیین تکلیف اموال و دارایی ها و یا انجام امر یا اموری بعد از فوتش تنظیم می شود. وصیت در دین مبین اسلام امری سفارش شده است؛ لذا آگاهی از آثار و شرایط تنظیم یک وصیت نامه و اینکه یک فرد تا چه میزان از اموالش را می تواند وصیت کند اهمیت فراوانی دارد . از جمله اینکه مانع بروز اختلافات عمده در میان افراد شده، از تعداد پرونده های مطرح شده در دادگاه ها می کاهد و مهم تر اینکه مانع از خدشه دار شدن خواسته ها و تمایلات وصیت کننده می شود.

در وصیت تملیکی سه رکن داریم:

رکن اول موصی است . موصی به کسی گفته می شود که عمل وصیت را انجام می دهد . رکن دوم وصیت ، موصی له است . موصی له به کسی گفته می شود که به نفع او وصیتی شده است . رکن سوم وصیت نیز موصی به می باشد که به مال مورد وصیت گفته می شود .

 

تعریف وصیت عهدی

وصیت عهدی عبارت است از اینکه شخصی یک یا چند  نفر را برای انجام امر یا اموری یا تصرفات دیگری مأمور می نماید. اثر وصیت عهدی، ایجاد تعهد برای یکی از طرفین یا یکی از آن ها است. به وصیت عهدی، وصایت نیز میگویند.

در وصیت عهدی علاوه بر سه رکن ذکر شده در وصیت تملیکی، رکنی به نام “وصی” وجود دارد. وصی فردی است که موصی او را به اداره یا تملیک اموالش یا ادای دیونش، و نیز انجام سایر امور خود مانند ادای واجبات مالی و غیر مالی و امثال آن ها مأمور کرده است.

 

تفاوت وصیت عهدی و تملیکی

در تفاوت بین وصیت عهدی و تملیکی می توان گفت وصیتی که به موجب آن موصی بدون واسطه، مالی را برای بعد از فوت خود به دیگری ببخشد وصیت تملیکی و در جایی که موصی به دیگری مأموریت می دهد تا مال او را تملیک یا اداره کند وصیت عهدی است. خواه آن مامور شخص معینی باشد(وصی)، یا ورثه موصی.

آیا وصیت کننده می تواند کل اموال خود را وصیت کند

وصیت‌کننده (موصی) نمی‌تواند نسبت به کل اموال خود به هر طریقی که مایل است، وصیت کند

وصیت‌کننده در مفاد وصیت‌‌نامه راجع به اموال و دارایی‌های خود تصمیم‌گیری می‌کند و می‌تواند قسمتی از آن را به شخص خاصی اختصاص دهد. البته به موجب وصیت‌نامه نمی‌توان تمام اموال خود را به دیگران انتقال داد، بلکه از لحاظ قانونی و فقهی معیار یک سوم اموال پذیرفته شده است.

 

انواع وصیت

انواع وصیت

وصیت برای امور عام‌المنفعه

اگر وصیت برای امور عام‌المنفعه مانند وصیت به فقرا و مساکین باشد، قبول وصیت از طرف آن‌ها شرط نیست، همچنین در صورت وصیت بر فرد صغیر و مجنون، رد و قبول وصیت بر عهده، ولی او خواهد بود.

نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد، این است که تا زمانی که موصی‌له وصیت را قبول نکرده و در مورد آن دچار تردید شده است، ورثه متوفی نمی‌توانند تصرفی در اموال داشته باشند. زمانی که تصمیم موصی‌له طولانی و باعث ضرر و زیان بر اموال وراث می‌شود، حاکم موصی‌له را برای تعجیل تصمیم فرا می‌خواند تا هرچه سریع‌تر قبول یا رد خود را اعلام کند.

انواع وصیت نامه

وصیت نامه باید کتبی باشد تا بتوان در دادگاه به آن استناد کرد. وصیت شفاهی پذیرفته نمی شود یعنی، با شهادت نمی توان وصیت را اثبات کرد.

۱- وصیت نامه خودنوشت(دست نویس)

طبق ماده ۲۷۸ قانون امور حسبی وصیت نامه خود نوشت وصیتی است که توسط خود شخص نوشته شده و دارای تاریخ روز و ماه و سال به خط موصی (کسی که طی وصیت مال یا منفعتی از مال خود را برای زمان پس از مرگش به دیگری واگذار می‌کند) بوده و به امضاء او رسیده باشد.  وصیت نامه خود نوشت ساده ترین شکل وصیت نامه است و به موصی امکان می‌دهد که خود به طور پنهانی وصیت نامه اش را بنویسد و هیچ هزینه ای هم نپردازد. تنها خطر این است که وصیت نامه از بین برود یا در معرض تحریف قرار گیرد پس باید آن را در محلی محفوظ نگه داشت.

۲-وصیت نامه سری

وصیت نامه سری به وصیتی گفته می شود که در قانون امور حسبی تعریف نشده است ولی، از جمع مواد ۲۷۹ و ۲۸۰ می توان گفت : وصیت نامه سری ، وصیتی است که توسط موصی امضاء و لاک مهر می شود و در اداره ثبت محل اقامت او یا محل دیگری که در آیین نامه وزارت دادگستری معین شده است، به امانت گذارده می شود، بنابرین وصیت نامه سری در واقع مخلوطی از وصیت نامه رسمی و خود نوشت است.. بنابراین چنین مواردی مخلوطی از وصیتنامه رسمی و خود نوشت است. لیکن برخلاف وصیت خودنوشت به خط هرکسی می‌تواند باشد اما به طور مسلّم باید به امضای شخص وصیت‌کننده برسد و طبق قانون باید به اداره‌ ثبت محل اقامت وصیت‌کننده یا در مکانی که آیین‌نامه‌ مذکور تعیین کرده تحویل داده شود. البته طبق قوانین امور حسبی، شخص بی‌سواد نمی‌تواند وصیت‎نامه‌ی سرّی تنظیم کند.

۳- وصیت نامه رسمی لازم الاجرا

وصیت نامه رسمی ، از بسیاری لحاظ بر وصیت نامه خود نوشت برتری دارد :
اول آنکه بی سوادان، کم سوادان و کسانی هم که توانایی نوشتن ندارند می توانند از آن استفاده کنند.

دلیل دوم اینکه، با ثبت وصیت نامه در دفتر اسناد رسمی، نگرانی ناشی از فقدان وصیت از بین می رود و اراده موصی از گزند حوادث مصون می ماند. در مقام اجرای وصیت نیز موصی له نیاز به اثبات اصالت آن ندارد و در بسیاری از موارد رجوع به دادگاه ضرورت پیدا نمی کند، و کوتاهی در ارسال وصیت نامه به دادگاه از اعتبار آن نمی کاهد .
با وجود همه این مزایا تمایل موصی از پنهان نگاه داشتن وصیت و پرهیز از مشاجرات خانوادگی و همچنین صرفه جویی در وقت و هزینه ثبت سند، باعث می شود که رغبت عمومی بر وصیت نامه خود نوشت بیشتر باشد و جزء بعضی از اغنیاء یا خبرگان حقوقی بدان عنایت نورزند.

توجه داشته باشید هر سندی که خارج از این سه شکل باشد به عنوان وصیت نامه پذیرفته نمی شود با وجود این هر گاه اشخاص ذینفع (ورثه) به وجود وصیت نامه اعتراف کنند، دادگاه آن را رد نمی کند.

موضوع وصیت نامه


موردی که به آن وصیت می شود باید دارای شرایط ذیل باشد:
۱- جایز باشد. ۲- دارای منفعت حلال باشد. ۳- از ملک شخص وصیت‌کننده باشد یعنی وصیت‌کننده باید مالک آن چیزی باشد که وصیت می‌کند. بنابراین اگر فردی نسبت به اموال دیگران وصیت کند، صحیح نیست، اگرچه مالک آنها نیز اجازه بدهد. ۴- آنچه وصیت می ‌شود باید قابلیت نقل و انتقال و معامله داشته باشد، لهذا طبق این قاعده نمی‌توان اموال عمومی و موقوفه را مورد وصیت قرار داد. ۵- مالی را که در آینده به وجود می‌آید می‌توان وصیت نمود مثلاً سود سپرده ای را که در آینده پرداخت می‌شود، وصیت کرد. ۶- در زمان اجرای وصیت، باید توجه داشت بعضی از واجبات مانند حج واجب و بدهکاری موصی همچون خمس و زکات، باید از اصل مال پرداخت شود. ۷- هنگام تنظیم وصیت نامه، وصیت کننده نمی‌تواند ورّاث را از همه‌ ارث محروم كند یا تمام اموال خود را به یک نفر ببخشد و یا یک یا چند نفر از وراث خود را از ارث محروم کند و الا وصیت نامه‌ وی فقط تا ثلث اموالش صحیح و نافذ است. بنابراین وصیت متوفی تنها تا میزان یک سوم اموال نافذ بوده و اگر متوفی بیشتر از یک سوم اموالش را وصیت کرده باشد، در آن صورت، اجرای وصیت نیاز به اجازه ورّاث دارد.

Call Now Buttonتماس