8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

مهریه

علی مسلمی > مهریه

مهریه چیست؟ 

مهریه، مالی است که به هنگام عقد نکاح، برابر ضوابط شرع و رسم و عرف، تعیین و از طرف زوج به زوجه پرداخت می‌شود. مهریه یکی از مهمترین حقوق مالی زوجه است.

 

مهریه در طلاق از طرف مرد 

زمانی که مرد دادخواست طلاق را تقدیم دادگاه نماید باید کل مهریه زوجه را پرداخت کند.

 

مهریه در طلاق از طرف زن

طلاق از طرف زن از نوع طلاق بائن بوده و زوجه باید در قبال مالی که به شوهر می دهد طلاق بگیرد و این مال در اغلب موارد مقداری از مهریه زن می باشد که زوجه آن را بذل می نماید( می بخشد).

 

مهریه در طلاق توافقی

پرداخت مهریه در طلاق توافقی بستگی به توافق طرفین دارد. هرچند که با توجه به اینکه نوع طلاق خلع می باشد زوجه باید مقداری از مهریه خود را به زوج به عنوان امتیاز، بذل نماید.

مهریه

مهریه

انواع مهریه

 

۱- مهرالسنه یا مهر محمدی : مهری است که پیامبر اسلام (ص) برای حضرت فاطمه (س) مقرر کردند و آن عبارت است از دویست و شصت و دو مثقال و نیم پور نقره مشکوک است.

۲ مهرالمسمی : عبارت است از میزان مالی که به عنوان مهریه در عقد نکاح ذکر می گردد و مورد توافق زوجین است و یا مهری است که در عقد نکاح تعیین شده یا تعیین آن به عهده شخص ثالثی گذارده شده است.


۳- مهرالمثل هرگاه در عقد نکاح در زمان عقد مهریه تعیین نشود، زوجین می توانند پس از وقوع عقد با توافق مهریه تعیین نمایند. حال اگر قبل از تراضی برای تعیین مهریه نزدیکی شود زوجه مستحق مهرالمثل است. مهرالمثل عبارت است از مال که با در نظر گرفتن وضع خانوادگی زوجه و حال اقران و نزدیکان زوجه جهت مهر تعیین می شود. مهریه که در نکاح معوضه البضع پس از وقوع نزدیکی و قبل از توافق بر مهر معین برحسب شرافت و اوضاع و احوال زوجه به او داده می شود.

۴- مهرالمتعه: هرگاه در عقد نکاح مهر تعیین نشود و زوج مصمم باشد که زوجه را قبل از نزدیکی طلاق دهد مقداری را به عنوان مهر تعیین و به زوجه پرداخت می کنند و این مبلغ بستگی به وضعیت مالی زوج دارد. برخلاف مهرالمثل که به وضع خانوادگی زوجه بستگی دارد. در تعیین مهرالمتعه وضعیت مالی زوج مدنظر قرار می گیرد،  به طور خلاصه مهرالمتعه مهری است که در نکاح دائم مفوضه البُضع شوهر به زن مطلقه خود که با او نزدیکی نکرده می دهد برای تعیین این مهر برخلاف مهرالمثل مرد از حیث وضعیت مالی مرد مد نظر قرار می گیرد.

 

مهریه عندالاستطاعه چیست؟

عندالاستطاعه قیدی است که در عقدنامه درج می شود و تا زمانی که مرد توانایی مالی پرداخت مهریه را نداشته باشد زن نمی تواند مهریه خود را وصول نماید.

در حال حاضر تا ۱۱۰ سکه عندالمطالبه و بالاتر از آن عندالاستطاعه محسوب می شود.

 

مهریه عندالاستطاعه و عندالمطالبه از نظر اثر حقوقی چه تفاوتی دارند؟

در هنگام تعیین مهریه به صورت عند المطالبه که مرد محکوم به پرداخت مهریه شده و با توجه به شرایط باید آن را پرداخت کند ولیکن در زمانی که مهریه عندالاستطاعه تعیین می شود ابتدا باید ثابت شود که زوج توانایی پرداخت دارد. پس در مهریه عندالمطالبه، مرد است که باید اعسار یا عدم استطاعت خود را اثبات کند ولی در مهریه عندالاستطاعه بار اثبات استطاعت زوج بر عهده زوجه است و تا زمانی که اثبات نکند زن نمیتواند مهریه خود را وصول کند.

مهریه

مهریه

وضعیت مهریه پس از فوت زن

بعد از فوت زن، مهریه از طریق وراثت قابل مطالبه می باشد. یعنی وراث می توانند به نسبت سهم الارث، ادعای مهریه را از زوج داشته باشند.

 

حق حبس مهریه در عقد نکاح به چه معناست ؟

طبق قانون مدنی :”زن می تواند تا مهریه به او تسلیم نشده است از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند؛ مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهدبود.”

 

حق حبس یعنی چه؟

به بیان وکیل طلاق توافقی: به حق امتناع از انجام تعهد تا ایفای تعهد طرف مقابل در عقود ، حق حبس می گویند. در این صورت به محض ایفای تعهد از جانب یک طرف (مثل تمکین از سوی زوجه )، او دیگر حق حبس برای گرفتن مهریه نخواهد داشت. در عقد نکاح هم همین قاعده حاکم است. یعنی همین که زوجه برای اولین بار اجازه برقراری رابطه زناشویی، دخول و ازاله بکارت را به زوج بدهد دیگر حق حبس او ( زوجه ) از بین رفته و نمی تواند برای دفعه بعد از تمکین زناشویی برای گرفتن مهریه سر باز بزند.

مهریه “حال” یعنی چه؟

طبق قانون مدنی، مهریه می تواند “حال” یا “مدت دار” باشد. منظور از مهریه “حال” آن است که بلافاصله بعد از انعقاد عقد نکاح، زوج ملزم به پرداخت مهریه است و هیچ شرط یا زمانی برای پرداخت آن در نظر گرفته نشده است.

واژه هایی مانند “عندالمطالبه” و “عندالاستطاعه” مهریه را از “حال بودن” خارج می کند. زیرا عندالمطالبه یعنی تا زمانی که زوجه مطالبه مهریه را نکند پرداخت بر مرد واجب نیست و عندالاستطاعه هم پرداخت مهریه و الزام به آن را به تمکن و استطاعت مالی مرد مشروط می کند. مهریه حال هیچیک از این ها را نمی خواهد و به محض جاری شدن صیغه عقد نکاح، مهریه باید پرداخت شود.

پس اعمال حق حبس توسط زوجه دو شرط دارد:

اولا: مهریه زوجه باید حال باشد.

ثانیا: زوجه حق حبس خود را از طریق تمکین خاص و ازاله بکارت از دست نداده باشد.

سوال مهمی که معمولاپرسیده می شود این است که در صورت تقسیط پرداخت مهریه، حق حبس زوجه تا چه زمانی باقی میماند؟ برای اخذ مشاوره با وکلای ما در موسسه تماس بگیرید.

 

در چه صورتی مهریه به زوجه تعلق پیدا نمی کند؟

چه در مواردی که طلاق توافقی با کمک و راهنمایی های وکیل طلاق توافقی صورت بگیرد و چه در مواردی که به درخواست زوج باشد و توافقی در کار نباشد علی الاصول مهریه باید توسط زوج پرداخت شود.

عدم پرداخت مهریه در مواردی که طلاق توافقی (با درخواست زوجه) صورت میگیرد که در اصطلاح فقهی و حقوقی به آن طلاق خلع گفته می شود اصلا به معنای این نیست که زوجه استحقاق دریافت مهریه را ندارد بلکه این در واقع به عنوان یک امتیاز است که زوج برای طلاق دادن وی از او میتواند بخواهد و مفهوم آن با عدم استحقاق زوجه از دریافت مهریه متفاوت است.

همچنین ممکن است زنی در زندگی مشترک و بعد از عقد نکاح، با مراجعه به یکی از دفاتر اسناد رسمی ذمه مرد را در اصطلاح حقوقی ابراء کند و یا این که مهریه را به شوهر ببخشد ( البته هرکدام از ابراء یا هبه آثار حقوقی مخصوص به خود را دارند که در جای خود بدان ها نیز خواهیم پرداخت) که همه این ها ارتباطی به عدم استحقاق زن در مهریه ندارد بلکه زن خودش با اختیار خود از حقش که گرفتن مهریه بوده صرف نظر کرده است.

مواردی چون ناشزه بودن زن یا عدم تمکین وی، ارتکاب جرم، خیانت و بیماری به هیچ عنوان زن را از استحقاق وی بر مهریه و دریافت آن محروم نمی سازد.

همچنین اگر بعد از ازدواج و چند سال زندگی مشترک، زوج دچار ناتوانی جنسی گردد هرچند بین زوجین پس از ازاله بکارت نزدیکی صورت نگیرد باز زن مستحق دریافت کل مهریه خواهد بود.

عدم امکان بارداری زن و عدم فرزند آوری نیز دلیلی بر عدم استحقاق زوجه بر مهریه نبوده و زن می تواند کل مهریه را مطالبه و دریافت کند.

در این شرایط مهریه به زوجه تعلق نمی گیرد:

الف.اگر زن بعد از ازدواج همچنان باکره باشد و شوهر بخواهد وی را طلاق دهد و طلاق توافقی نباشد و یا به درخواست زوجه نباشد، طبق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلا داده باشد حق دارد مازاد از نصف را عینا یا مثلا یا قیمتا پس بگیرد.

ب. بر اساس ماده ۱۰۸۹ قانون مدنی اگر معلوم شود نکاحی که بین زوجین واقع شده به دلیلی باطل بوده است و نزدیکی هم رخ نداده باشد زن حق دریافت مهریه را ندارد این دقیقا به این علت است که در این حالت در اصل نکاح از ابتدا باطل و کان لم یکن بوده است پس مهریه ای هم به عنوان حق معنا پیدا نمیکند.

پ. بر اساس ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی در صورت فسخ نکاح و در شرایطی که نزدیکی رخ نداده باشد زن مستحق مهر نخواهد بود.

یک استثنا: داشتن بیماری عنن زوج است (یکی از موارد فسخ نکاح محسوب می شود) که باعث عدم توانایی وی در برقراری رابطه زناشویی می شود. در مورد عنن، زن مستحق نیمی از مهریه خود خواهد بود.

مهریه

مهریه

مستثنیات دین و مهریه

مهریه حقی است برای زوجه و دینی بر گردن زوج که در این حق میان نکاح دائم و موقت و سند عادی و رسمی هیچ فرقی نیست. دادگاه این اجازه را به زوجه داده است که برای مهریه خود دادخواست مطالبه مهریه و یا درخواست توقیف اموال زوج را به دادگاه بدهد.

برای توقیف اموال زوج لازم است بدانیم آن مال داخل در مستثنیات دین هست یا خیر. منظور از مستثنیات دین طبق قانون آن اموالی هستند که علیرغم مدیون بودن فرد، نمیتوان آن اموال را در اجرای حکم توقیف یا مصادره کرد.

اموال غیر قابل توقیف که از آنها به عنوان مستثنیات دین تعبیر می شود عبارت هستند از:

منزل مسکونی که در شأن مرد در شرایط اعسارش باشد. چنانچه منزل مسکونی محکومٌ علیه بیش از نیاز و شأن عرفی او در حالت اعسارش باشد و مال دیگری از او در دسترس نباشد و حاضر به فروش منزل مسکونی اش هم نباشد به تقاضای زوجه، منزل به وسیله مرجع اجراکننده حکم با رعایت تشریفات قانونی به فروش می رسد و مازاد بر قیمت منزل مناسب عرفی، صرف پرداخت مهریه زوجه خواهد شد. در صورت بروز اختلاف بین زوجین در خصوص متناسب بودن اموال و اشیاء موصوف در فوق با شوؤن و نیاز زوج، تشخیص و تصمیم در این زمینه با دادگاه خواهد بود.

اثاثیه ضروری برای منزل وی و افراد تحت تکفلش.

آذوقه مورد احتیاج ضروری مرد و افراد تحت تکفلش.

اگر فرد اهل کسب علم هست و یا از این طریق ارتزاق میکند کتب و ابزار علمی اش هم توقیف نمیشود.

وسایل یا ابزار کار لازم برای کسب یا پیشه زوج. تا پیش از سال ۹۴ وسیله نقلیه و ماشین هم به عنوان یکی از موارد مستثنیات دین طرح شده بود ولی در حال حاضر و پس از تصویب قانون سال ۹۴ دیگر در این رسته قرار نمیگیرد. اما در صورتی که کار با آن وسیله تنها شغل و شغل اصلی فرد باشد اعم از این که ظاهر اتومبیل، تاکسی باشد یا اینکه ظاهرا شخصی بوده ولی فرد از آن درآمد روزانه و اصلی خود را کسب کند و مسافر کشی را شغل  خود قرار داده باشد در این شرایط وسیله نقلیه مذکور به عنوان وسیله کسب درآمد محسوب و غیر قابل توقیف خواهد بود.

تلفن مورد نیاز مدیون.

مبلغ پول پیش اجاره زوج به شرطی که از حد شأنش بالاتر نباشد.( ودیعه مسکن اجاره ای)

وکیل طلاق توافقی به شما کمک خواهد کرد . تماس با مشاوران متخصص حقوق خانواده

 

آیا می توان برای جلوگیری از انتقال یا مخفی کردن اموال توسط زوج یا اطرافیانش، آن اموال را توقیف و سپس منتظر حکم به پرداخت مهریه ماند؟

 

تأمین خواسته

 

فاصله ا‌ی که به لحاظ زمانی بین تحویل دادخواست مهریه، تا صدور رای به پرداخت آن توسط دادگاه وجود دارد ممکن است طولانی باشد و این موجبات سوء استفاده زوج را فراهم میکند تا بتواند اموال و وجوه خود را منتقل و از اجرای مؤثر حکم به نفع خواهان جلوگیری کند؛ همین‌طور ممکن است این فاصله‌ زمانی باعث نقصان یا عیب در موضوع دعوا (مالی که دعوا بر سر آن واقع شده) شود. قانونگذار برای جلوگیری از چنین مواردی، نهادِ قانونی «تأمین خواسته» را پیش‌بینی کرده است.

تأمین در لغت به معنای امن کردن، ایمن داشتن، حفظ کردن و … است و لغت «خواسته» نیز ناظر به موضوعِ دعواست. پس تأمین خواسته یعنی در امنیت قرار دادن خواسته‌ی دعوا؛ به این صورت که زوجه می‌تواند با گرفتن قرار تأمین(توقیف موقت تا تعیین تکلیف نهایی) از دادگاه و اجرای آن، خواسته‌ی دعوا را در بازداشت (توقیف) قرار دهد و امنیت آن را تأمین کند تا موضوع دعوا از انتقال و یا مخفی شدن توسط خوانده یا نقصان و عیب محفوظ بماند.

تآمین خواسته علاوه بر این که موضوع دعوا را از دسترس خوانده خارج می‌کند، انگیزه‌ی او را نیز از تأخیر در ادای حق خواهان تا زمان صدورِ حکمِ قطعی توسط دادگاه کاهش می‌دهد و به همین دلیل ممکن است موجب تسریع در پرداخت مهریه یا هر دین دیگری توسط خوانده نیز بشود. بنابراین تأمین خواسته در کلیه دعاوی حقوقی و کیفری قابل طرح می باشد. در مهریه بانوان نیز در مرحله ای که زوجه قصد دارد مهریه خود را از طریق دادگاه، مطالبه کند تامین خواسته در صورتی که زوج دارای اموال منقول و غیر منقول باشد نهادی پر کاربرد محسوب می شود.

قرار تأمین خواسته در مطالبه مهریه 

قرار تأمین خواسته به خوانده ابلا‌غ می‌شود و وی حق دارد ظرف ۱۰ روز به دادگاه صادرکننده قرار، به آن اعتراض نماید و دادگاه نیز در اولین جلسه، ضمن رسیدگی به اعتراض، نسبت به آن تعیین تکلیف می‌کند، قرار تأمین باید متعاقب ابلا‌غ به خوانده فورا اجرا شود.

آیا می توان قبل از آگاه شدن زوج، اموالش را بابت مهریه توقیف کرد؟

طبق قانون آیین دادرسی مدنی در مواردی که ابلا‌غ فوری به زوج ممکن نباشد و تأخیر در توقیف اموال مرد، باعث تضییع یا تفریط از طریق انتقال یا مخفی کردن و مانند اینها توسط زوج یا دیگری گردد، قرار تأمین خواسته مهریه، ابتدا، اجرا و سپس، به زوج ابلا‌غ می‌شود.

قرار قبول یا رد تأمین خواسته مهریه قطعی بوده و قابل تجدید نظر نیست. بدین معنا که هیچ یک از طرفین نمی توانند نسبت به آن اعتراضی داشته باشند.

البته مرد می تواند به عوض مالی که همسرش به دادگاه معرفی کرده و قرار است توقیف شود و یا توقیف شده است، وجه نقد یا اوراق بهادار به میزان همان مال در صندوق دادگستری یا یکی از بانک ها به ودیعه بگذارد.

همچنین‌، زوج تحت شرایطی می‌تواند درخواست کند مالی که توقیف شده آزاد شود و به جای آن مال دیگری را برای توقیف معرفی کند.

مهریه

مهریه

شرایط قانونی برای اینکه زوج بتواند مالی دیگر از اموالش را به جای مال توقیف شده اش معرفی کند تا جایگزین مال توقیف شده شود چیست؟

در این صورت مال پیشنهاد شده باید هر دو ویژگی زیر را داشته باشد؛

اولا از نظر قیمت، هم سطح یا گرانتر از مال توقیف شده باشد.

ثانیا فروش آن نیز به راحتی فروش مال در توقیف باشد.

ولی، درمواردی که مهریه عین معین باشد مثلا یک دستگاه اتومبیل باشد و همان اتومبیل هم در توقیف باشد زوجه باید رضایت دهد تا تبدیل صورت گیرد در غیر این صورت اتومبیل در توقیف می ماند.

 

زوج برای اقدام به درخواست تبدیل مال توقیفی، خوانده( زوج ) باید از طریق کدام دادگاه اقدام کند؟

درخواست تبدیل از دادگاهی می‌شود که قرار تأمین خواسته از همان دادگاه صادر شده است.

دادگاه باید طی ۲ روز به درخواست تبدیل، رسیدگی کرده، و قرار مناسب صادر کند.

 

آیا در تامین خواسته مهریه هم باید مستثنیات دین رعایت شود؟

درصورتی که مهریه زن، عین معین نباشد یعنی مثلا تعدادی سکه باشد، دادگاه معادل میزان مهریه از اموال زوج توقیف می کند.

هرگاه خواسته(مهریه) مال معینی باشد مثل یک اتومبیل مشخص اگر چه از مستثنیات دین شمرده شود، توقیف آن مجاز است زیرا بازداشت منتهی به فروش آن مال نمی‌شود و عین آن در صورت صدور رأی قطعی به نفع خواهان، به او داده می‌شود. زیرا فقط در مواردی که تأمین مالی، منتهی به فروش آن گردد؛ رعایت مقررات مربوط به مستثنیات دین الزامی است.

 

اعسار زوج از مهریه یعنی چه؟

چگونه مهریه همسرم را قسطی پرداخت کنم؟

 

اعسار در لغت به معنای رنج، سختی و نداشتن است و در اصطلاح حقوقی به زمانی اشاره میکند که فرد تمکن مالی ندارد یا اموالی دارد که امکان دسترسی به آنها وجود ندارد و به همین دلیل نمیتواند بدهی هایش را بدهد.

مهریه هم پس از انعقاد عقد نکاح نوعی بدهی محسوب می شود که به صورت طلب و دینی برای زن بوده و پرداخت آن بر عهده زوج قرار گرفته است.

چنانچه زوج نتواند مهریه را به زوجه به صورت یکجا و دفعتا واحده بپردازد می تواند دادخواست اعسار خود را حداکثر تا یک ماه پس از ابلاغ اجراییه تقدیم دادگاه صادرکننده رای کند تا دادگاه تصمیم مقتضی اتخاذ کند. چنانچه در مهلت گفته شده، دادخواست اعسار تقدیم نشود زوجه می تواند از دادگاه تقاضای جلب کند. پس از جلب زوج، فقط در صورتی امکان آزادی وی وجود دارد که یا رضایت زوجه را به دست آورد و یا اینکه کفیل یا وثیقه معرفی کند.

سپس دادگاه با صدور قرار قبولی وثیقه یا کفالت تا مشخص شدن وضعیت اعسار به موجب حکم قطعی از حبس او جلوگیری و در صورتی که در حبس باشد، او را آزاد می کند.

اگر دادخواست اعسار به موجب حکم قطعی رد شود، این حکم به کفیل یا وثیقه گذار هم ابلاغ می شود تا ظرف ۲۰ روز از ابلاغ، زوج (محکوم علیه) را به دادگاه تحویل دهد.

بنابراین تقدیم دادخواست اعسار زوج از پرداخت مهریه به لحاظ زمانی می تواند بعد از صدور حکم قطعی هم باشد به این معنا که زوج بعد از صدور حکم قطعی مبنی محکومیت به پرداخت مهریه نیز می تواند دادخواست اعسار خود را تقدیم کند.

همزمان با اولین جلسه رسیدگی به دعوای مطالبه مهریه با عنوان دعوای متقابل دادخواست اعسار بدهد و با توجه به شرایط نوشتن دادخواست و شرایط تنظیم استشهادیه و شروط آن توصیه می شود از یک وکیل خوب خانواده بخواهید دادخواست و استشهادیه را تنظیم کند. یا اینکه طرح دعوی تقسیط توسط یک وکیل طلاق یا وکیل خوب خانواده باشد. جهت کسب اطلاعات و راهنمایی های بیشتر با مشاوران ما تماس بگیرد.

 

مدارک لازم برای دادن دادخواست اعسار از پرداخت مهریه

طبق قانون، زوج به عنوان “مدعی اعسار باید صورت کلیه اموال خود شامل تعداد یا مقدار و قیمت کلیه اموال منقول و غیرمنقول، به  صورت مفصل، مشتمل بر میزان وجوه نقدی که وی به هر عنوان نزد بانک ها و یا مؤسسات مالی و اعتباری ایرانی و خارجی دارد، به همراه مشخصات دقیق حساب های مذکور و نیز کلیه اموالی که او به هر نحو نزد شخص یا اشخاص ثالث دارد و کلیه مطالبات او از اشخاص ثالث و نیز فهرست نقل و انتقالات و هر نوع تغییر دیگر در اموال مذکور از زمان یک سال قبل از طرح دعوای اعسار به بعد را ضمیمه دادخواست اعسار خود کند. در مواردی که بار اثبات اعسار برعهده مدیون است و نیز در مواردی که سابقه ملائت(تمکن مالی) او اثبات شده باشد هرگاه مدیون بخواهد ادعای خود را با شهادت شهود ثابت کند باید شهادتنامه کتبی حداقل دو شاهد را به مدتی که بتوانند نسبت به وضعیت معیشت فرد اطلاع کافی داشته باشند به دادخواست اعسار خود ضمیمه نماید.”

بنابراین مدارک لازم برای دادخواست اعسار از مهریه عبارت است از دادنامه محکومیت مهریه، استشهادیه (شهادت کتبی دو نفر)، صورت کلیه اموال منقول و غیر منقول، میزان وجوه نقد در کلیه حساب های بانکی و فهرست کلیه نقل و انتقالات اموال در یک سال گذشته.

 

مهریه

مهریه

تحلیل بخشنامه جدید زندان مهریه مورخ ۲۲/۰۷/۹۷

بر اساس قانون جدید، سقف میزان مهریه برای ایجاد امکان جلب شوهر بابت مهریه ۱۱۰ سکه بهار آزادی یا معادل ریالی آن است. به بیان دیگر اگر زوج تا سقف ۱۱۰ عدد سکه را نپردازد می توان او را جلب نمود و اگر به صورت یکجا و یا قسطی ۱۱۰ سکه را پرداخت نماید و بقیه مهریه را پرداخت نکند نمی توان او را زندانی کرد.

ولی اگر زن بتواند مالی از زوج به دادگاه معرفی کند می تواند باقی مانده مهریه را وصول نماید که حتی در این صورت هم امکان حبس زوج منتفی است و پرونده فقط از مجرای حقوقی پیگیری خواهد شد. پس در هر صورت امکان جلب شوهر فقط برای گرفتن تا سقف ۱۱۰ سکه وجود دارد.

 

نکته مهم این که: سال ۹۸ طبق بخشنامه رییس قوه قضاییه که در ذیل مطلب به آن اشاره شده است راه دیگری برای کمک به زندانی نشدن مردان در نظر گرفته شد. بخشنامه به این شرح است:

بخشنامه شماره ۹۰۰۰/۳۴۸۵۹/۱۰۰ مورخ ۲۲/۷/۱۳۹۷ رئیس قوه قضاییه

نظر به برخی گزارش‌های واصله تعدادی از محکومین تادیه مهریه بر اساس تعداد سکه طلای تعیین‌شده به علت افزایش غیر متعارف قیمت آن توان پرداخت را نداشته و به همین جهت در اجرای قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی به زندان معرفی می‌شوند. بدین وسیله مقرر می‌دارد؛ ترتیبی اتخاذ گردد تا دادگاه‌ها به صورت خارج از نوبت و بدون تعیین وقت رسیدگی نسبت به درخواست تعدیل که از سوی زوج تقدیم می‌گردد رسیدگی و مهلت‌های تادیه سکه را متناسب با وضعیت مالی محکوم‌علیه افزایش داده تا بدین ترتیب از زندانی شدن آنان جلوگیری به عمل آید.

 

بر اساس بخشنامه حاضر و نظر به افزایش بیش از حد قیمت سکه در چند ماه اخیر، دادخواست های تعدیل اقساط مهریه به صورت خارج از نوبت و با توجه به وضعیت و توان واقعی زوج برای پرداخت مهریه در نظر گرفته می شود. این یعنی برای جلوگیری از به زندان افتادن زوج های با توان مالی پایین تر علاوه بر قسط بندی کردن مهریه (حتی تا سقف ۱۱۰ سکه)، حال طبق بخشنامه جدید این اقساط به مبالغ کمتر هم قابل کاهش هستند تا زوج سر هر موعد توان پرداخت آن را دارا باشد. بدیهی است مردی که توان مالی بالایی ندارد نمی تواند هر ماه یک سکه به نرخ حدودی چهار میلیون تومانی پرداخت کند؛ از این رو یا سکه ها به نیم یا ربع و یا کمتر تعدیل می شوند و یا به لحاظ زمان پرداخت امکان تغییر مهلت های پرداخت و نیز افزایش این مهلت ها وجود دارد.

قانون مقدار مشخصی برای مهریه تعیین نکرده و بستگی به توافق طرفین دارد. تعیین مهریه در نکاح منقطع الزامی است و عدم تعیین آن موجب ابطال عقد می باشد. قوانین جدید صرفاً درخصوص نحوه وصول مهریه و اجرای محکومیت مالی و بازداشت مرد می باشد.

 

مهریه و قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی

مهریه به هر میزانی قابل وصول می باشد ولیکن مطابق مقررات جدید اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و بازداشت مرد درخصوص مهریه صرفاً تا میزان ۱۱۰ عدد سکه بهار آزادی یا معادل آن میسر می باشد. اگر اموالی از زوج توقیف شود یا ایشان توانایی پرداخت داشته باشد بیش از ۱۱۰ سکه قابل وصول است. هرگاه زوجه درصدد وصول مهریه خود برآید می تواند با تقدیم دادخواست به همراه عقدنامه به دادگاه خانواده و یا درخواست از اداره اجرای ثبت اقدامات لازم را انجام دهد. مدت آن بستگی به اوقات رسیدگی دادگاه، حضور زوج در دادگاه و روند توقیف اموال زوج و اجرای حکم دارد و مدت مشخصی را نمی توان تعیین کرد. حتی می توان بابت مهریه مرد را ممنوع الخروج کرد.

زوجه چگونه می تواند بدون پرداخت هزینه دادرسی مهریه خود را از دادگاه مطالبه کند؟

بررسی اعسار زوجه از پرداخت هزینه دادرسی بابت مطالبه مهریه

بر اساس ماده ۵۰۴ قانون آیین دادرسی مدنی در تعریف معسر از پرداخت هزینه دادرسی عنوان می کند:” معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود به طور موقت قادر به تأدیه آن نیست.”. مطابق این ماده در واقع زوجه به دو جهت می تواند معسر باشد؛ یا اینکه دارایی او به حدی نباشد که بتواند هزینه دادرسی را بپردازد و یا اینکه او اموالی دارد اما در حال حاضر به آن ها دسترسی ندارد. مانند کسی که قطعه زمین گران قیمتی دارد که در تصرف دیگری بوده و از منافع آن نیز محروم است.

توجه فرمایید اصل بر این است که فرد دارای ملائت و تمکن مالی است و معسر و بنابراین اعسار زوجه از پرداخت هزینه های دادرسی مربوط به مطالبه مهریه اش نیز یک ادعا محسوب بوده که باید توسط زوجه اثبات گردد.

به علاوه طبق ماده ۵ قانون حمایت خانواده مصوب ۹۱: “درصورت عدم تمکن مالی، هریک از اصحاب دعوی، دادگاه می ‌تواند پس از احراز مراتب و با توجه به اوضاع واحوال، وی را از پرداخت هزینه دادرسی، حق‌الزحمه کارشناسی، حق ‌الزحمه داوری و سایر هزینه ها معاف یا پرداخت آنها را به زمان اجرای حکم موکول کند. همچنین در صورت اقتضاء ضرورت یا وجود الزام قانونی دایر بر داشتن وکیل، دادگاه حسب مورد رأساً یا به درخواست فرد فاقد تمکن مالی، وکیل معاضدتی تعیین می‌ کند.”؛ بنابراین زوجه می تواند ضمن مطالبه مهریه، ادعای اعسار خود از پرداخت هزینه های مذکور در ماده فوق را نیز مطرح نماید.

ادعای اعسار از جانب زوجه چه زمانی قابل طرح است؟

ادعای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مطالبه مهریه می تواند ضمن درخواست نخستین یا تجدیدنظر یا فرجام مطرح شود یا به موجب دادخواستی جداگانه به دادگاه تقدیم گردد. اظهارنظر در مورد اعسار از هزینه تجدید نظرخواهی و یا فرجام خواهی با دادگاهی می باشد که رای مورد درخواست تجدید نظر و یا فرجام را صادر کرده است.

شهادت شهود به اعسار زوجه از پرداخت هزینه دادرسی چگونه است؟

شهادت کتبی حداقل دو نفر از افرادی که از وضعیت مالی و زندگانی او مطلع می باشند به دادخواست اعسار زوجه، ضمیمه می شود. در شهادتنامه، مشخصات و شغل و وسیله امرار معاش مدعی اعسار و عدم تمکن مالی او برای تادیه هزینه دادرسی با تعیین مبلغ آن باید تصریح شود. همچنین شهود باید منشا اطلاعات و مشخصات کامل و اقامتگاه خود را به طور روشن ذکر نمایند.

 

صلاحیت رسیدگی به دعوای اعسار زوجه از پرداخت هزینه دادرسی مهریه با کدام دادگاه است؟

رسیدگی به دعوای اعسار طبق قانون آیین دادرسی مدنی به طور کلی با دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی
نخستین به دعوای اصلی را دارد یا ابتدا به آن رسیدگی‌نموده است.

مدیر دفتر دادگاه ظرف دو روز از تاریخ وصول دادخواست اعسار زوجه از هزینه دادرسی، پرونده را به نظر قاضی دادگاه می رساند تا چنانچه حضور شهود را در جلسه دادرسی لازم بداند به زوجه (مدعی اعسار) اخطار شود که در روز مقرر شهود خود را حاضر نماید .
مدیر دفتر نسخه دیگر دادخواست را برای زوج ارسال و در ضمن، روز جلسه دادرسی را تعیین و ابلاغ می نماید .

معافیت از هزینه دادرسی باید برای هر دعوا به طور جداگانه تحصیل شود ولی معسر می تواند در تمام مراحل ( بدوی، تجدید نظر …..) مربوط به همان  یک دعوا از معافیت استفاده کند.

تماس با ما

وکیل قدرت فراقانونی ندارد اما مانع تضییع حق شما به دلیل نا آگاهی از قوانین و مقررات می شود.
خط ویژه  :  ۰۹۱۲۷۶۳۸۸۵۲
شماره های تماس  :  ۰۲۱۷۷۰۶۲۵۲۳ – ۰۲۱۷۷۳۸۳۵۱۲

 

 

Call Now Buttonتماس