8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

قتل

قتل و انواع آن 

 

سنگین ترین جرم علیه اشخاص جرم قتل است که صدمه حاصل از آن برای مقتول قابل جبران نیست.

 

تعریف قتل

جرم قتل عبارت است از سلب حیات از دیگری. وقتی شخصی جان شخص دیگری را بگیرد جرم قتل واقع می‌شود. این جرم در گروه جرایم علیه اشخاص جای می‌گیرد، زیرا نسبت به یک شخص و یک انسان واقع می‌شود. به‌طور کلی جرم و جنایت بر نفس (جان) که باعث وقوع جرم قتل می‌شود، سه دسته است که در ادامه هرکدام را جداگانه بررسی می‌کنیم.

 

انواع قتل

 

 

الف- قتل عمد

 

برای تعیین مصداق در قتل عمد می توان سه حالت را متصور شد

یک: مربوط به بند الف ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی است:” هرگاه مرتکب با انجام کاری قصد ایراد جنایت بر فرد یا افرادی معین یا فرد یا افرادی غیرمعین از یک جمع را داشته باشد و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن واقع شود، خواه کار ارتکابی نوعاً موجب وقوع آن جنایت یا نظیر آن بشود، خواه نشود.”

 

دو: مربوط به بند ب ماده ۲۹۰ است:” هرگاه مرتکب، عمداً کاری انجام دهد که نوعاً موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، می گردد، هرچند قصد ارتکاب آن جنایت و نظیر آن را نداشته باشد ولی آگاه و متوجه بوده که آن کار نوعاً موجب آن جنایت یا نظیر آن می شود.”

 

سه:مربوط به بند پ ماده ۲۹۰ است:” هرگاه مرتکب قصد ارتکاب جنایت واقع شده یا نظیر آن را نداشته و کاری را هم که انجام داده است، نسبت به افراد متعارف نوعاً موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، نمی شود لکن درخصوص مجنیٌ علیه، به علت بیماری، ضعف، پیری یا هر وضعیت دیگر و یا به علت وضعیت خاص مکانی یا زمانی نوعاً موجب آن جنایت یا نظیر آن می شود مشروط بر آنکه مرتکب به وضعیت نامتعارف مجنیٌ علیه یا وضعیت خاص مکانی یا زمانی آگاه و متوجه باشد.” در اینجا آگاهی جانی باید به اثبات برسد و در صورت عدم اثبات آگاهی وی مرتکب جرم قتل عمدی نشده است.

 

چهار: مربوط به بند ت ماده ۲۹۰ است:” هرگاه مرتکب قصد ایراد جنایت واقع شده یا نظیر آن را داشته باشد، بدون آنکه فرد یا جمع معینی مقصود وی باشد، و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن، واقع شود، مانند اینکه در اماکن عمومی بمب گذاری کند.

 

قتل

قتل

 

مجازات قتل عمد

جرم قتل عمد در هر سه حالت گفته شده دارای مجازات قصاص نفس است. یعنی اولیای دم مقتول (ورثه‌ی شخص مقتول به جز زوج و زوجه) می‌توانند خواهان قصاص یعنی کشتن قاتل شوند. البته ممکن است اولیای دم گذشت کنند یا اینکه به جای قصاص، دیه دریافت کنند.

لازم به ذکر است که نرخ دیه برای سال ۹۸ مبلغ ۲۷۰ میلیون تومان تعیین شده است که در ماه‌های حرام (محرم، رجب، ذی الحجه و ذی القعده) این مبلغ ۳۶۰ میلیون تومان خواهد بود.

به موجب ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی هرکس مرتکب قتل عمد شود و شاکی نداشته یا شاکی داشته، ولی از قصاص گذشت کرده باشد و یا به هر علت قصاص نشود در صورتی که اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه گردد یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ۱۰ سال محکوم می‌کند؛ بنابراین اگر اولیای دم گذشت کنند ممکن است شخصی که مرتکب قتل عمدی شده به هیچ مجازاتی محکوم نگردد.

نحوه رسیدگی به جرم قتل عمدی

به جرم قتل عمدی در دادگاه کیفری ۱ رسیدگی می‌شود. دادگاه‌­‌های کیفری یک با یک رئیس و دو مستشار (۳ قاضی) در مرکز هر استان و گاه شهرستان­‌ها تشکیل می‌­شود البته با حضور ۲ عضو نیز می‌توانند رسیدگی کنند. در واقع در خصوص این جرائم با سیستم تعدد قاضی رسیدگی می‌شود.

لازم به ذکر است که محاکمات دادگاه کیفری ۱ ضبط صوتی و در صورت تشخیص دادگاه، ضبط تصویری نیز می‌شود و انتشار آن‌ها ممنوع و استفاده از آن‌ها نیز منوط به اجازه دادگاه است.

در خصوص رسیدگی به جرائم در صلاحیت دادگاه کیفری ۱ از جمله قتل عمدی هر یک از طرفین می‌توانند حداکثر ۳ وکیل به دادگاه معرفی کنند توجه به این نکته ضروری است که در پرونده‌های قتل عمدی اگر متهم وکیل معرفی نکند دادگاه برای وی وکیل تسخیری تعیین می‌کند.

 

ب- قتل  غیر عمد

قتل غیر عمد شامل دو نوع قتل است، قتل شبه عمد و خطای محض:

 

قتل

قتل

  • قتل شبه عمد

در قانون مصادیق قتل شبه عمد به ترتیب زیر آمده است:

اولین مصداق قتل شبه عمد این است که شخص قصد آن فعل ارتکابی را داشته اما نمیخواسته آن جنایت در نتیجه آن فعل، حاصل شود. بعلاوه این که هیچ یک از موارد تعریف جنایات عمدی هم شامل فعل او و اوضاع و احوال قضیه نباشد.

دومین مصداق از قتل شبه عمد عبارت است از اینکه مرتکب، جهل به موضوع داشته باشد. مانند اینکه جنایتی را با اعتقاد به اینکه موضوع رفتار وی شیء یا حیوان و یا   مهدور الدم بوده بکشد و بعدا متوجه شود که شیء، حیوان یا مهدور الدم نبوده و انسانی محقون الدم بوده است.

مهدورالدم کیست؟ مهدورالدم یعنى کسى که خونش باطل است و در برابر آن قصاص یا دیه ای نیست و محقون از واژه حقن است و محقون الدم یعنى کسی که باید از ریختن خون او جلوگیرى شود . درعبارات فقها ، نفس معصومه در خصوص افراد محقون الدم استعمال مى شود. به طور کلی نفس از جهت معصوم بودن سه قسم است: یا به صورت مطلق معصوم است یا به صورت مطلق غیر معصوم است مانند کافر حربى و ساب النبى و یا از جهتى مهدورالدم و از جهتى معصوم الدم است مانند قاتل عمدى که نسبت به اولیاى دم مقتول ، خونش هدر است اما نسبت به سایرین، معصوم الدم محسوب مى شود.

 

مصداق سوم از قتل شبه عمد شامل مواردی است که به سبب تقصیر مرتکب واقع شود مشروط بر اینکه جنایت وارده مشمول تعریف جنایات عمدی نباشد.

 

مجازات قتل شبه عمدی

در این نوع قتل به دلیل عمدی نبودن مجازات قصاص منتفی می‌شود مجازات قتل شبه عمد پرداخت دیه توسط خود مرتکب است همچنین مرتکب به ۱ تا ۳ سال حبس نیز محکوم می‌گردد.

 

  • خطای محض

قتل خطای محض نوعی از قتل می‌باشد که شخص نه قصد کشتن کسی را دارد و نه قصد انجام فعلی یا کاری را دارد و به طور سهوی و اشتباهی قتلی صورت می‌گیرد.

در موارد زیر در قانون مجازات اسلامی قتل از نوع خطای محض به شمار می‌رود:

  • اگر شخصی در حالت خواب و یا بیهوشی باعث مرگ کسی دیگر شود قتل از نوع خطای محض محسوب می‌شود.
  • اگر قتل از جانب کودکی و یا شخصی که از سلامت روانی ندارد انجام شود از نوع خطای محض محسوب می‌شود.
  • اگر شخصی قصد کشتن کسی را نداشته باشد و فعل یا کاری هم انجام نداده باشد و به طور سهوی و اشتباهی باعث قتل کسی شود ، قتل از نوع خطای محض محسوب می‌شود.

 

 

مجازات قتل خطای محض

قتل خطای محض مستوجب پرداخت دیه است.با این تفاوت که در اینجا عاقله‌ی مرتکب ملزم به پرداخت دیه هستند. عاقله عبارت است از بستگان و خویشان ذکورِ (مرد) نسبی قاتل به ترتیب طبقات ارث. مثل پدر، پدر بزرگ، فرزند پسر، برادر، عمو، دایی و …. مبنای پرداخت دیه توسط این افراد در قتل خطای محض مبانی فقه است.

نحوه رسیدگی به جرم قتل غیر عمدی

رسیدگی به این جرائم در صلاحیت دادگاه کیفری ۲ است دادگاه کیفری ۲ با حضور یک قاضی در هر شهرستان تشکیل می‌شود در این جرائم هر یک از طرفین می‌تواند حداکثر ۲ وکیل معرفی کند.

تماس با ما

وکیل قدرت فراقانونی ندارد اما مانع تضییع حق شما به دلیل نا آگاهی از قوانین و مقررات می شود.
خط ویژه  :  ۰۹۱۲۷۶۳۸۸۵۲
شماره های تماس  :  ۰۲۱۷۷۰۶۲۵۲۳ – ۰۲۱۷۷۳۸۳۵۱۲

Call Now Buttonتماس