8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

خیانت در امانت

علی مسلمی > خیانت در امانت

تعریف خیانت در امانت

 

هنگامی که مالی از طرف مالک، متصرف قانونی یا ماذون از طرف مالک به شخصی سپرده می شود و اصطلاحا امانت داده می شود تا یا آن را پس بدهد و یا به مصرف معینی برساند ولی آن شخص مال مورد نظر را با سوءنیت و به ضرر مالکین و یا متصرفین آن مال، تلف یا تصاحب یا استعمال و یا مفقود نماید، در امانت سپرده شده خیانت کرده و آن شخص خائن در امانت محسوب می شود و مستحق مجازات قانونی است.

 

اجزای تشکیل دهنده جرم

 

عنصر قانونی جرم خیانت در امانت

ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات عنوان می کند : « هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای وکالت یا هرکار با اجرت یا بی اجرت به کسی داده شده و بنابراین بوده است که اشیای مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که اشیاء نزد او بوده آن ها را به ضرر مالکین یا متصرفین آن ها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.

همچنین طبق ماده ۶۷۳: « هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده یا به هر طریق به دست آورده است، سوء استفاده کند، به یک تا سه‌ سال حبس محکوم خواهد شد.»

 

عنصر مادی جرم خیانت در امانت

عنصر مادی این جرم عبارت است از استعمال، تصاحب، اتلاف یا مفقود کردن مال مورد امانت که می‌تواند به شکل فعل یا ترک فعل باشد اما عمدتاً به صورت فعل است که در ماده ۶۷۴ بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ آمده است.

 

استعمال

استفاده کردن از مال مورد امانت جرم است، برای مثال شخصی خودروی خود را به دوستش امانت می دهد تا در پارکینگ منزل خودش از آن نگهداری کند، ولی دوست وی از آن خودرو برای مسافرکشی استفاده می کند. به همین ترتیب است وقتی امین اقدام به مصرف دارو و یا پوشیدن لباس و یا پوشیدن لباس و یا استفاده از اتومبیلی که به وی سپرده شده است بنماید. به طور کلی به نظر می رسد که هرگونه استعمال مال مورد امانت در صورتی که با سوءنیت همراه باشد موجب تحقق جرم خیانت در امانت می شود.

تصاحب

یعنی شخص امینی به جای انجام وظیفه اش، مال دیگری را از آن خود بداند و با آن طوری رفتار کند که دیگران گمان کنند او مالک مال است. مثل اینکه مال را به فروش رسانیده یا به گرو بگذارد و یا از استرداد آن خودداری نماید.

اتلاف

تلف یا نابود کردن مال مورد امانت، یکی دیگر از گونه های خیانت در امانت است که عبارت است از نابود کردن یا از بین بردن آن به هر وسیله ممکن از قبیل آتش زدن، شکستن، پاره کردن و …. . ظاهرا تلف کردن مال به صورت ترک فعل هم امکانپذیر است مثل این که امین عمدا و از روی سوءنیت از دادن غذا به حیوان امانتی خودداری کند و باعث تلف شدن آن گردد. نکته این است که در این شق از جرم لازم است سوءنیت فرد احراز گردد.

مفقود کردن

امین بدون این که مال مورد امانت را تلف کند، موجب شود که دستیابی آن برای مالک غیرممکن است.

 

خیانت در امانت

خیانت در امانت

 

شرایط تحقق جرم خیانت در امانت

برای این که جرم خیانت در امانت تحقق یابد، شرایطی لازم است:

۱- موضوع جرم باید مال یا وسیله تحصیل مال باشد.

۲- مال سپرده شده باید متعلق به غیر باشد.

۳- مال امانی باید از سوی مالک یا متصرف قانونی به امینی سپرده شود.

۴- مال به یکی از طرق قانونی و با شرط استرداد یا به مصرف معین رسانیدن، به امین سپرده شده باشد.

۵- بین فعل مرتکب و ضرر مالک یا متصرف قانونی آن رابطه علیت برقرار باشد.

 

عنصر روانی جرم خیانت در امانت

عنصر روانی این جرم هم مانند خیانت در امانت دو بخش دارد و شامل سوءنیت عام و خاص است.

جزء اول قصد انجام آن فعل است یعنی مرتکب «تصاحب»،«تلف»،«مفقود» یا «استعمال» را عمدا و با علم و آگاهی انجام داده است نه مثلا در حال مستی یا از روی اکراه یا سهل انگاری و بی توجهی.

جزء دوم قصد نتیجه است یعنی مرتکب عمدا می خواهد به صاحب یا متصرف مال با این کارش ضرر برساند.

توجه کنید اگر امین به قصد نفع رساندن به مالک یا جلوگیری از ضرر وی کاری کند این خیانت در امانت محسوب نمی شود مانند اینکه امین برای جلوگیری از فاسد شدن میوه هایی که به او سپرده شده است آن ها را به فروش برساند یا مصرف کند و قیمت آن ها را برای مالک نگه دارد.

 

مجازات خیانت در امانت

مجازات اصلی: قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ مجازات جرم خیانت در امانت را از شش ماه تا سه سال حبس تعیین کرده است.

مجازات تکمیلی: همچنین جرم خیانت در امانت نیز مشمول مجازات های تکمیلی می شود.

این مجازات ها عبا رت اند از:

الف- اقامت اجباری در محل معین

ب- منع از اقامت در محل یا محل های معین

پ- منع از اشتغال به شغل، حرفه یا کار معین

ت- انفصال از خدمات دولتی و عمومی

ث- منع از رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و یا تصدی وسایل موتوری

ج- منع از داشتن دسته چک ویا اصدار اسناد تجارت

چ- منع از حمل سلاح

ح- منع از خروج اتباع ایران از کشور

خ- اخراج بیگانگان از کشور

د- الزام به خدمات عمومی

ذ- منع از عضویت در احزاب، گروه ها و دستجات سیاسی یا اجتماعی

ر- توقیف وسایل ارتکاب جرم یا رسانه یا مؤسسه دخیل در ارتکاب جرم

ز- الزام به یادگیری حرفه، شغل یا کار معین

ژ- الزام به تحصیل

س- انتشار حکم محکومیت قطعی

 

تبعات کیفری و محرومیت های اجتماعی ناشی از جرم نیز شامل خیانت در امانت می شود.

 

خیانت در امانت

خیانت در امانت

 

سوء استفاده از سفید امضا یا سفیدمهر

سفید امضا یا سفید مهر ورقه‌ای است که به صورت سفید و خالی از متن، به امضا یا مهر شخصی رسیده است و طبق توافق قبلی باید مندرجاتی در آن قید شود. یکی دیگر از صور خاص جرم خیانت در امانت سوء استفاده از سفید امضا یا سفیدمهر می باشد که قانونگذار در ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی آن را جرم انگاری کرده است. طبق این ماده :« هر کس از سفید مهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده یا به هر طریق به دست آورده است، سوء استفاده کند، به یک تا سه‌ سال حبس محکوم خواهد شد».

عنصر مادی این جرم ، نوشتن یا مکتوب کردن است. بدین ترتیب که مرتکب بر روی برگ سفید مهر یا سفید امضا سپرده شده یا به دست آمده مطالبی را می نویسد که مصداق سوء استفاده باشد و این رفتار به صورت فعل مادی صورت می پذیرد.

یک توضیح :  صرف نوشتن یک متن در کاغذ سفید امضا یا سفید مهر سبب تحقق این جرم نمی‌شود و فرد باید از آن سند علیه صاحب مهر یا امضا استفاده کند تا جرم محقق شود.

 

عنصر سپردن

در این جرم نیز “سپردن” رکن اصلی محسوب می شود. در واقع سپردن و یا هر نحو تحصیل نمودن کاغذ و سند سفید مهر یا سفید امضا به افراد و سوءاستفاده آنان از این سند، نمونه‌ای از خیانت در امانت است که به دلیل اهمیت آن، به‌صورت جداگانه در قانون جرم دانسته شده است.

امضاء یا مهر در ورقه باید قبل از درج مطالب یا تکمیل آنها در سند به منظور تصدیق و تایید بعدی آنها به عمل آمده باشد. بنابراین کسی که از ورقه سفید واجد امضاء یا مهر مثلا یک نام علمی سیاسی یا هنری که به عنوان خاطره و یادگاری به عمل آمده سوء استفاده نماید و مطالبی به زیان وی بالای آن بنویسد مرتکب خیانت در امانت از طریق سوء استفاده از سفید مهر یا سفید امضاء شده است.

بطور مثال اگر کسی کاغذ سفیدی را امضاء کرده و آن را به دیگری داده و از وی می خواهد که متن مشخصی را بر روی آن بنویسد ولی گیرنده سفید امضاء بر خلاف دستور صاحب امضاء، در ورقه مذکور متنی دال بر مدیون بودن صاحب امضاء به وی نوشته و بدین ترتیب موجب ورود خسارت به صاحب امضاء گردد، با انجام این کار می تواند موجب تحقق جرم سوء استفاده از سفید امضاء گردد.

 

خیانت در امانت

خیانت در امانت

 

راههای اثبات جرم سوء استفاده از سفید امضاء یا سفید مهر:

۱) اقرار: با اقرار اگرچه یک مرتبه هم باشد این جرم ثابت می شود.

۲) شهادت: با شهادت دو مرد عادل این جرم اثبات می شود.

۳) علم قاضی.

 

مجازات  جرم سوء استفاده از سفید مهر یا سفید امضاء و شروع به آن 

الف) مجازات شروع به جرم سوء استفاده از سفید امضا بسته به انتخاب قاضی، یکی از موارد ذیل است:

۱) شلاق تعزیری ۳۱ تا ۷۴ ضربه.

۲) حبس بیش از ۶ ماه تا ۲ سال. 

۳) جزای نقدی بیش از ۲۰ تا ۸۰ میلیون ریال.

 

ب) مجازات  اصلی جرم تام سوء استفاده:  ۱ تا ۳ سال حبس می باشد.

 

تماس با ما

وکیل قدرت فراقانونی ندارد اما مانع تضییع حق شما به دلیل نا آگاهی از قوانین و مقررات می شود.
     

 خط ویژه  :  ۰۹۱۲۷۶۳۸۸۵۲     

شماره های تماس  :  ۰۲۱۷۷۰۶۲۵۲۳ – ۰۲۱۷۷۳۸۳۵۱۲

Call Now Buttonتماس