8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

حضانت فرزندان

علی مسلمی > حضانت فرزندان

تعریف حضانت

حضانت در متون قانونی تعریف نشده است، ولی طبق تعریف حقوقدانان حضانت عبارت است از اقتداری که قانون به منظور نگهداری، پرورش و تربیت اطفال به پدر و مادر آنان عطا کرده است. حضانت در عرف به معنای مراقبت، محافظت و نگهداری فرزند یا فرزندان است.
مهم ترین فلسفه حضانت، مراقبت از کودک و سلامت روح و جسم و رعایت غبطه و مصلحت او است. شیردادن به کودک، مراقبت و نگهداری از او و تربیتش همگی حضانت محسوب می شود.

 

تا زمان حیات والدین، حضانت با آن هاست

تا زمانی که پدر یا مادر کودک زنده هستند و برای مراقبت از فرزند خود دارای صلاحیت هستند حضانت کودک بر عهده آنان است و هیچ یک از خویشاوندان پدری و مادری حتی جد پدری حقی در این زمینه ندارند.

حضانت فرزند برای والدین هم حق است و هم تکلیف

طفل را نمی توان از والدین و یا از پدر یا مادری که حضانت با اوست گرفت مگر به علت قانونی. از سوی دیگر چون حضانت برای والدین یک تکلیف است هیچ یک از ابوین (پدر و مادر) حق ندارد در مدتی که حضانت طفل را بر عهده دارد از نگهداری او امتناع و یا آن را به دیگری واگذار کند. حضانت حق انحصاری پدر و مادر است. طبق قانون حمایت خانواده رعایت غبطه و مصلحت کودکان و نوجوانان در کلیه تصمیمات دادگاه‌ها و مقامات اجرائی الزامی است.

 

ارتباط حضانت با نفقه

حضانت بیشتر به تربیت معنوی و نگهداری با فرزند مربوط است و ربطی به مسائل مالی و تآمین آن ها ندارد از همین رو نفقه فرزند مشترک بر عهده پدر است هرچند حضانت آن با مادر باشد. اما مادر حق دریافت اجرت از پدر بابت نگهداری از فرزند خود را ندارد؛ زیرا حضانت طبق قانون مدنی هم حق و هم تکلیف پدر و مادر است.

 

زمان خروج فرزند از حضانت

از نظر قانون مدنی ایران زمان بلوغ برای دختر ۹ سال و برای پسر ۱۵ سال تمام قمری است . با رسیدن طفل به سن بلوغ ، او از حضانت خارج می شود و خودشان می توانند انتخاب کنند به این ترتیب ، دختران پس از ۹ سالگی و پسران پس از ۱۵ سالگی می توانند خودشان زندگی با هر کدام از والدین را انتخاب کنند . اما پس از رسیدن به سن بلوغ ، حتی اگر فرزندان نزد مادرشان باشند و نتوانند استقلال مالی داشته باشند ، پدر موظف به پرداخت نفقه آنها است.

 

حضانت فرزندان

حضانت فرزندان

 

حضانت کودک دو نوع مسئولیت برای والدین ایجاد می کند:

وقتی حضانت تکلیف باشد مسئوولیت هایی را هم به دنبال دارد که این مسئوولیت هم در مقابل خود طفل و هم در مقابل دیگران وجود دارد:
۱٫ مسئوولیت حقوقی در برابر طفل: اگر کودک به علت حضانت بد و عدم توجه آسیب ببیند فردی که حضانت بر عهده اوست مسوول خسارات وارده بر جسم و روح و مال کودک خواهد بود.
۲٫ مسئوولیت مدنی در برابر دیگران: فرد حضانت کننده مسوول تمام خساراتی است که از سوی فرزند آنان به دیگران وارد میشود. و بر مبنای تقصیر حضانت کننده در نگهداری از فرزند از او خسارت گرفته می شود. طبق قانون :” كسي كه نگاهداري يا مواظبت …. صغير قانونا يا بر حسب قرارداد به عهده او مي باشد در صورت تقصير در نگاهداري يا مواظبت، مسئول جبران زيان وارده از ناحيه ….صغير مي باشد. یعنی اگر طفل باعث آسیب یا خسارتی شود در صورت تقصیر پدر و مادر در نگهداری از او مسئوولیت با آن ها خواهد بود.

 

آیا در صورت ازدواج مجدد مادر، حضانت از او سلب می شود؟

اگر زوجین به هر دلیلی از یکدیگر جدا شوند بنابر قانون حضانت کودک تا سن ۷ سالگی با مادر است. در اینجا دو حالت وجود دارد:
– اگر زوجین هنگام طلاق با توافق، حضانت را به زوجه منتقل کنند با ازدواج مجدد مادر این حق سلب نمی شود.
– اگر مادر در دوران حضانت قانونی (تا هفت سالگی فرزند) مبادرت به ازدواج مجدد نماید در این صورت از وی سلب حضانت می شود.

 

حضانت طفل بعد از فوت هر یک از والدین

اگر مادر فوت کند حضانت با پدر و اگر پدر بمیرد حضانت با مادر طفل خواهد بود. اگرچه جد پدری زنده باشد.
توجه فرمایید: در صورت فوت زوج، اگر زوجه ازدواج کند حضانت از او به جد پدری منتقل نخواهد شد و پدربزرگ حق گرفتن حضانت را از مادر ندارد.

 

حضانت فرزند در صورت فوت هردو والدین

در این صورت حضانت به جد پدری و در صورت نبودن او به وصی واگذار می شود. هرگاه هیچ یک از این ها نباشند دادستان برای طفل، قیم قرار می دهد.

 

حق ملاقات فرزندان پس از طلاق

در صورتی که به علت طلاق یا به هر جهت دیگر والدین طفل در منزل واحد و با هم زندگی نکنند هریک از آنها که طفل تحت حضانت او نمی باشد حق ملاقات او را دارد.
هریک از والدین که مانع ملاقات فرزند مشترک شوند طرف مقابل می تواند در دادسرا طرح دعوی کیفری نماید.
در صورت اختلاف بین پدر و مادر بر سر زمان یا مکان ملاقات، دادگاه در این زمینه تصمیم می گیرد.

 

امکان اسقاط کلی حق ملاقات نیست:

سلب کلی حق ملاقات از پدر یا مادری که حضانت بر عهده او نیست غیر قانونی است و دادگاه نمی تواند حکم به آن بدهد. با این حال اگر ملاقات با پدر یا مادری که حضانت بر عهده او نیست واقعا برای مصالح کودک مضر باشد دادگاه می تواند مواعد ملاقات را طولانی تر کند و مثلا به جای هفته ای یک بار، به ماهی یا شش ماهی یکبار افزایش دهد یا ملاقات با حضور شخص ثالث باشد. از این رو حتی فاسد بودن پدر یا مادر هم باعث سلب حق ملاقات او با فرزندش نمی شود بلکه شرایط زمانی یا موقعیت برگزاری جلسه ملاقات متفاوت می شود.

 

حضانت فرزندان

حضانت فرزندان

 

 

اگر طرفی که حضانت طفل با او نیست بعد از صدور حکم دادگاه در همین رابطه، فرزند را به صاحب حضانت برنگرداند و مانع اجرای رأی دادگاه شود با چه ضمانت اجرایی مواجه می شود؟

طبق قانون حمایت خانواده با تقاضای حضانت کننده و به دستور دادگاه صادرکننده رأی نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت می شود.
طبق قانون حمایت از خانواده: هرکس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل استنکاف کند یا مانع اجرای آن شود یا از استرداد طفل امتناع ورزد، حسب تقاضای ذی ‌ نفع و به ‌ دستور دادگاه صادرکننده رأی نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت می ‌شود.
بسیار اتفاق می افتد که پس از صدور حکم دادگاه مبنی بر حضانت طفل، طرف مقابل از استرداد وی خودداری می کند و مانع از اجرای رأی دادگاه می شود این اقدام خواه بر اثر احساسات و عواطف و خواه بر اثر نیات انتقام جویانه باشد به دلیل این که سرپیجی از حکم دادگاه است مخالف نظم جامعه و موجب ایجاد حس بی اعتباری احکام دادگاهها می شود.

 

 

وضعیت حضانت و خارج کردن طفل از کشور

قانون خارج کردن طفل را از کشور بدون رضایت والدین یا اجازه دادگاه ممنوع ساخته است.
طبق قانون حمایت خانواده:”صغير ….. را نمي‌ توان بدون رضايت ولي، قيم، مادر يا شخصي كه حضانت و نگهداري آنان به او واگذار شده است از محل اقامت مقرر بين طرفين يا محل اقامت قبل از وقوع طلاق به محل ديگر يا خارج از كشور فرستاد، مگر اينكه دادگاه آن را به مصلحت صغير ….. بداند و با درنظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذي‌ حق اين امر را اجازه دهـد. دادگاه درصـورت موافقت با خـارج كردن طفل از كشور، بنابر درخواست ذي‌ نفع، براي تضمين بازگرداندن صغير …. تأمين مناسبي اخذ مي‌ كند.”

 

 

اگر ولی دارای حضانت، از نگهداری طفل خود امتناع کند تکلیف چیست؟

دادگاه در این صورت ابتدا فرد را الزام به نگهداری از فرزند خود می کند. چنانچه باز هم خودداری کند به تقاضای طرف دیگر یا قیم یا دادستان، دادگاه تصمیم لازم را برای چگونگی وضعیت حضانت طفل می گیرد.
مطابق ماده ۱۱۷۲ قانون مدنی در این خصوص مقرر کرده است: « هیچیک از ابوین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنها است از نگاهداری او امتناع کند در صورت امتناع یکی از ابوین حاکم باید به تقاضای دیگری یا تقاضای قیم یا یکی از اقربا و یا به تقاضای مدعی العموم نگاهداری طفل را به هریک از ابوین که حضانت به عهده اوست الزام کند و در صورتی که الزام ممکن یا موثر نباشد حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدرفوت شده باشد به خرج مادر تأمین کند.» پس دادگاه می تواند کسی را حضانت به عهده اوست در صورت استنکاف الزام به حضانت نماید تا به تکلیف خود عمل کند.

 

 

سن حضانت فرزندان

به طور کلی شرایط حضانت فرزند پیش از طلاق زوجین بر عهده هر دوی آن‌ها می‌باشد، مگر اینکه یکی از زوجین فوت کند و یا از قبول مسئولیت سرباز زند. بر طبق قانون برای دختران ۹ سالگی و برای پسران ۱۵ سالگی به عنوان سن حضانت در نظر گرفته شده است. در این مدت هیچ کدام از والدین که حضانت فرزند به آن واگذار شده است، نمی‌توانند مسئولیت‌های خود را در قبال فرزند ترک نمایند.

 

 

با ما تماس بگیرید

 

 

وکیل قدرت فراقانونی ندارد اما مانع تضییع حق شما به دلیل نا آگاهی از قوانین و مقررات می شود.

 

خط ویژه 

 

۰۹۱۲۷۶۳۸۸۵۲

 

 

مطالب مرتبط:

 

 

طلاق توافقی

 

طلاق به درخواست زوجه

 

طلاق به درخواست زوج

 

همه چیز درباره مهریه

 

خط ویژه 

 

۰۹۱۲۷۶۳۸۸۵۲

 

 

 

Call Now Buttonتماس