8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

جعل و استفاده از سند مجعول

علی مسلمی > جعل و استفاده از سند مجعول

جعل و همه چیز درباره آن

 

تعریف جرم جعل

جعل یکی از مسایل مهم حقوق کیفری است. قانون مجازات اسلامی تعریفی از جعل ارائه نکرده و فقط به ذکر مصادیق آن پرداخته است.

بر اساس قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵، جعل و تزویر عبارتند از ساختن نوشته یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیررسمی، خراشیدن، تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا سیاه کردن یا تقدیم یا تاخیر سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر یا بکار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب. بنابراين، هر تغييري جعل نيست. بلکه تغيير بايد اولا با حيله و نيرنگ بوده و ثانیا باعث ورود ضرر به ديگري شود.

جامع ترین تعریف در مورد جعل، عبارت است از “ساختن هرچیز مثل سند به یکی از طرق پیش بینی شده در قانون بر خلاف حقیقت و به ضرر دیگری”.

 

فلسفه جرم انگاری جرم جعل

حفظ نظم در یک جامعه نیاز به ضبط و ثبت سند  دارد. وقتی مطالب در دفاتر ثبت می شود خیال مردم باید از جانب آن راحت باشد و در اعتبار آن سند شک و شبهه ای به دل مردم راه پیدا نکند. وقتی اعتبار سندی تضمین خواهد شد که برای جاعلین مجازات متناسب با فعل مجرمانه آن ها در نظر گرفته شود. این است فلسفه جرم انگاری جرم جعل نیز همین است.

 

تزویر چیست؟

معنی لغوی تزویر حیله و تقلب و جلوه دادن موضوع خلاف واقع به صورت حقیقت و زینت دادن به دروغ است.

تزویر در اصطلاح حقوقی به معنای تغییر حقیقت از حیث معنی و مفهوم نوشته.

 

ارکان جرم جعل

ارکان جرم جعل اعم از مادی و معنوی چهار رکن اساسی است که در صورت وجود این چهار رکن جرم جعل تحقق خواهد یافت این چهار  رکن عبارتند از :

اولا جعل باید در اسناد باشد ، کتبی و مشهود بوده و در قانون مطرح شده باشد به نحوی که بتوان آن را با قوانین منطبق دانست .

ثانیا جعل در مواردی باشد که خود اصل سند ساختگی نباشد و سند اصلی باید معتبر و دارای اعتبار قانونی باشد.

ثالثا باید جعل طوری انجام شده باشد که همه را به اشتباه اندازد و افراد عادی نتوانند سند اصلی و جعلی را از هم تشخیص دهند .

رابعا موضوع جعل اگر ساختگی و تقلبی باشد، جرم صورت گرفته یعنی جعل راجع به موضوع اصلی سند باشد و ماهیت اصلی سند تغییر داده شود.

 

عنصر مادی جرم جعل

نوع رفتار مادی مرتکب جعل می تواند به صورت فعل یا ترک فعل نمود پیدا کند.

فعل” در عنصر مادی جرم جعل می تواند عبارت باشد از “ساختن” ، ” دست بردن در اسناد” و یا “به کار بردن مُهر دیگری” باشد.

همچنین نتیجه مجرمانه در جرم جعل بسیار مهم است و تحقق ضرر یا امکان ایراد خسارت که باید در نتیجه فعل مرتکب باشد دارای اهمیت زیادی است.

موضوع عمل در جرم جعل می تواند نوشته یا سند باشد. مُهر، منگنه، علامت و تمبر هم از دیگر موضوعاتی است که جرم جعل با دست بردن یا ساختن آن ها صورت می گیرد.

 

روش‌هاي وقوع جرم جعل

با پيشرفت تکنولوژي، طرق ارتکاب جرايم از جمله جرم جعل نيز متحول شده است. امروزه ساختن سندي مثل شناسنامه يا گذرنامه، تنها راه ارتکاب جرم جعل نيست، بلکه روش‌هاي متفاوتي وجود دارد که مي‌توان يک نوشته يا سند را جعل نمود. تعدادي از اين روش‌ها به شرح زير هستند؛

ساختن مهر يا امضاء اشخاص: چک، قولنامه، اجاره نامه و اسنادي نظير آن بايد توسط اشخاصي که اين اسناد متعلق به آنها است، امضا يا مهر شود. در اين روش، جاعل امضا و مهر اين اشخاص را جعل نموده، سپس از سند جعلي به ضرر صاحب اين اسناد استفاده مي‌نمايد.

خراشيدن يا تراشيدن: در اين روش، جاعل با استفاده از ابزاري همچون تيغ يا چاقو، اعداد يا کلمات نوشته را تغيير مي‌دهد. براي مثال، مبلغ يک چک را از ۳۰۰۰ به ۲۰۰۰ تبديل مي‌کند.

الحاق: در اين روش، لزوما جمله يا عبارتي به يک متن اضافه نمي‌شود، بلکه صرف درج يک عدد نيز براي وقوع اين جرم کافي است.براي مثال، اگر عدد ۳۰۰۰ به ۳۰۰۰۰ تبديل شود، جرم جعل تحقق يافته است.

الصاق: در اين روش، امضا يا مهر شخصي از يک نوشته بريده شده و به نوشته ديگر الصاق يا چسبانده مي‌شود.

 

اسناد قابل جعل

اسناد رسمي، همچون شناسنامه يا گواهي‌نامه، اسنادي عادي، دانشنامه‌هاي تحصيلي، احکام دادگاه‌ها، مهر يا علامت شرکت‌هاي دولتي يا غير دولتي، اسکناس و چک‌هاي صادره‌ توسط بانک‌ها يا هر نوشته‌اي که با تغيير آن بتوان به ديگري ضرري وارد نمود، قابليت جعل دارد و مي‌تواند مورد سوءاستفاده قرار گيرد.

 

نحوه تشخيص سند مجعول

بنا بر تعريف جرم جعل، تغيير در يک سند بايد براي ضرر زدن به ديگري باشد. با مراجعه شخص ضرر ديده به دادگاه و طرح شکايت جعل، دادگاه، از کارشناسان رسمي دادگستري استفاده مي‌‌نمايد. کارشناسان با بررسي دقيق سند، مندرجات يا امضا يا مهر آن، جعلي يا قانوني بودن آن را تشخيص مي‌دهند.

 

مجازات جرم جعل

طبق قانون مجازات اسلامي، براي جاعل، مجازات حبس مقرر شده است. براي مثال، مجازات جعل احکام دادگاه‌ها، مهر يا علامت شرکت‌ها يا ادارت دولتي، اسکناس يا چک بانکي ۱ تا ۱۰ سال حبس، جعل مدارک تحصيلي ۱ تا ۳ سال حبس، جعل مهر يا علامت شرکت‌هاي غيردولتي ۳ ماه تا ۲ سال حبس است.
در صورتي که کارمندان يا مسئولان دولتي يا قضايي مرتکب جرم جعل شوند، مجازاتشان بيشتر از افراد عادي خواهد بود.

انواع جعل

در یک تقسیم بندی حقوقی جرم جعل به دو دسته تقسیم می شود:

جعل مادی: جعل مادی به این معناست که در ظاهر و صورت نوشته یا سند خدشه وارد شود

جعل مفادی: جعل معنوی به این معنا است که بدون ایراد هیچگونه خدشه‌ای به ظاهر سند یا نوشته و … حقیقتی در آن تحریف شده و مطالب منتسب به دیگران به گونه‌ای دیگر در آن منعکس شود. تحقق جعل معنوی معمولا در اسنادی است که نزد مامورین رسمی یا اشخاص صالح تنظیم می شود.

 

مصادیق جعل معنوی

۱- تغییر اسم اشخاص

۲- تحریف گفته مقامات

۳-امر باطلی را صحیح جلوه دادن

۴- امر صحیحی را باطل جلوه دادن

۵- چیزی که بدان اقرار نشده اقرار شده جلوه دادن

۶- گواهی خلاف واقع.

 

 

تماس با ما

وکیل قدرت فراقانونی ندارد اما مانع تضییع حق شما به دلیل نا آگاهی از قوانین و مقررات می شود.

 خط ویژه  :  ۰۹۱۲۷۶۳۸۸۵۲     
شماره های تماس  :  ۰۲۱۷۷۰۶۲۵۲۳ – ۰۲۱۷۷۳۸۳۵۱۲

Call Now Buttonتماس