8:30 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا چهارشنبه

0912-7638852

درخواست مشاوره

اینستاگرام

جستجو
 

جرایم رایانه ای

علی مسلمی > جرایم رایانه ای

سخنی کوتاه درباره جرایم رایانه ای

 

جرایم رایانه ای جرمي وارداتي است كه با ورود رايانه در استفاده از اينترنت در سطح گسترده در دنيا و كشور ما رواج پيدا كرده است

ورود اينترنت به كشور ما در سال۱۳۷۰ آغاز شد تا مدت مدیدی قانون مدونی جهت کشف ومجازات مرتکبین این جرایم نبود به همین دلیل بسياري از مجرمين رايانه‌اي از مجازات فرارمی کردند و به جرايم خود ادامه می دادند وفرار مجرمین به دلیل استناد به اصل برائت (هیچ کس ازنظر قانون مجرم محسوب نمی گردد مگر اینکه جرم او در دادگاه صالح ثابت گردد)و اصل قانوني بودن جرايم و مجازات‌ها(هرفعل یا ترک فعلی که درقانون برای آن مجازات تعیین شده باشد جرم محسوب می شود) بود كه استناد درستي هم بود. با تصويب قانون جرايم رايانه‌اي(سال ۱۳۸۸) مفاهيم و جرايم تازه‌اي درحقوق كيفري ايران خلق شد كه نيازمند بررسي‌هاي دقيق و كارشناسانه ای بود.

ماهيت و ويژگي اين دسته از جرايم به نحوي اساسي با جرايم سنتي تفاوت دارد. امروزه مجرمان رايانه‌اي در مكان‌هايي به غير از نقاطي كه آثار و نتايج اعمال آنها ظاهر مي‌شود، قرار دارند. در صورتي كه كارايي قوانين جزايي موجود و متداول، منحصر به قلمرو خاصي است و اين به دليل آن است كه اجزاي عنصر مادي كاملاً و يا بعضاً تغيير يافته و برخي از عناوين مجرمانه تازه هم به وجود آمده است كه نمي‌توان مجرمان را با قوانين قبلي محاكمه كرد.

 

تاريخچه جرايم رايانه‌اي

 

با نگاهی دقیق به جرایم رایانه ای  می توان گفت که در ايران تاريخ دقيقي براي شروع جرايم رايانه‌اي وجود ندارد، ولی با اين وجود خبري از سوي خبرگزاري ايسنا در خردادماه سال۱۳۸۳ درج شد كه جرایم رایانه ای اتفاق افتاده در ایران مربوط به سال ۱۳۸۱ و ناظر به عمل يك يا چند دانشجو در شهرستان يزد براي اسكن اسكناس و پرينت رنگي از آن بود البته گزارش‌هايي وجود دارد كه قبل از آن تاریخ در دهه۶۰ تغيير نمره درسي و در نتيجه تغيير اسامي برخي از پذيرفته شدگان در كنكور سراسري مطرح شده است كه با استفاده از رايانه صورت گرفته بود.

 

جرایم رایانه ای

جرایم رایانه ای

تعريف جرايم رايانه‌اي

 

جرايم اينترنتي و رايانه‌اي یکی دیگر از انواع جرايم جديد مي باشدکه به دلیل تفاوت ماهيت این جرم از سایر جرایم، که ناشي از پيشرفت لحظه به لحظه فناوري اطلاعات و شيوه‌هاي استفاده از آن می باشدو طيف گسترده ای از افعال مجرمانه‌ را شامل می شود. به همین دلیل ارائه تعريف جامع و مانع و خالي از مناقشه را مشكل و چه بسا غيرممكن مي‌سازد.

نخستين گام در جهت تعريف جرايم رايانه‌اي مربوط به سازمان همكاري و توسعه اقتصادي (O.E.C.D) است كه در سال۱۹۸۳ در پاريس ارائه شده است كه عبارت از «سوءاستفاده از كامپيوترها شامل هر رفتار غيرقانوني، غيراخلاقي، يا غيرمجاز مربوط به پردازش خودكار و انتقال داده است». در تعريف ديگري آمده است:« هرعمل مثبت غيرقانوني كه كامپيوتر در آن ابزار يا موضوع جرم باشد جرم كامپيوتري است» گرچه تعريف فوق، تعريف بدي نيست ولي كامل و جامع هم نيست زيرا در اين تعريف فقط به عنصر مادي جرم اشاره شده است از عناصر ديگر تشكيل دهنده‌ي جرم سخني به ميان نيامده است.
در ايران، نه در قانون تجارب الكترونيك و نه در قانون جرايم رايانه‌اي و نه در قوانين موضوعه كيفري ديگر هيچ تعريفي از اين مفهوم ارائه نشده است. شايد دليل آن اختلافات مبنايي است كه ميان حقوقدانان از تعريف جرايم رايانه‌اي وجود دارد.

از تعريف‌هاي ارائه شده مي‌توان نتيجه گرفت كه هرجرمي كه قانونگذار به صراحت رايانه را به منزله موضع يا وسيله جرم جزء ركن مادي آن اعلام كرده باشد، يا در عمل رايانه به منزله موضوع يا وسيله ارتكاب يا وسيله ذخيره يا پردازش يا انتقال دلايل جرم در آن نقش داشته باشد، جرم رايانه‌اي است.

با توجه به مطالب گفته شده مي‌توان جرايم رايانه‌اي را چنين تعريف نمود: «هرگونه عمل خلاف قانون که از طرف شخص یا اشخاص، با به كارگيري از كامپيوتر صورت پذيرد جرايم كامپيوتري ناميده مي‌شود». با توجه به تعريف ارائه شده جرايم رايانه‌اي را مي‌توان به دو قسمت تقسيم نمود.
۱)جرايم رايانه‌اي محض: جرايمي است كه ارتكاب آنها قبل از پيدايش رايانه يا اجزاي فناوري اطلاعات امكان‌پذير نبوده‌اند(نو ظهور) مانند: جرايم عليه صحت و تماميت داده‌ها
۲)جرايم رايانه‌اي سنتي: جرايمي است كه قبل از پيدايش رايانه وجود داشته و ارتكاب آنها به وسيله رايانه داراي عواقبي بسيار شديدتر نسبت به ارتكاب سنتي آن است، مانند كلاهبرداري و سرقت رايانه‌اي در حال حاضر جرايم رايانه‌اي وسعت بسياري پيدا كرده است كه برخي جرايم مرتبط با محتوا عليه عفت و اخلاق عمومي، محتوا عليه امنيت و آسايش عمومي و انتشار اخبار كذب، ارسال مطالب خلاف واقع، تصاوير و فيلم‌هاي غيراخلاقي، آموزش و تبليغ تروريسم، استفاده از فضاي متعلق به ديگران، ارسال پيام‌هاي مخرب، اخلال در دسترسي به ديگران، نقض حق مالكيت، هك و ويروس كردن سايت‌ها قسمتي از مهمترين جرايم اينترنتي محسوب مي‌شوند

 

جرایم رایانه ای

جرایم رایانه ای

 

جرایم رایانه ای , راههای پيشگيري از وقوع آن

 

امروزه يكي از راه‌هاي كنترل تخلفات اينترنتي و اعمال نظارت، ايجاد ديواره آتشين و بحث فيلترينگ است. اين روش در بسياري از كشورها با توجه به مصالح عمومي و منافع ملي از طريق نرم افزارهاي مناسب اعمال مي‌گردد و كشورها خود را در برابر پيامدهاي امنيتي، فرهنگي، اخلاقي و سياسي فضاي مجازي و سايبري واكسينه مي‌كنند.

ما نيز بايستي با ديدي وسيع و نگاه به آينده براي اين مسأله تدبير كنيم و تهديدها را به فرصت مغتنمي براي رشد و توسعه و بالندگي و تبيين و تبليغ نظام اسلامي مبدل كنيم. اهميت موضوع چنان است كه سياست كلي نظام درخصوص شبكه‌هاي اطلاع‌رساني رايانه‌اي از سوي دفتر مقام معظم رهبري طي شماره۱۰۳۳/۱ مورخه۹/۳/۱۳۸۰ ابلاغ شده كه در سند مذبور كه داراي هفت بند است، بر ايجاد، ساماندهي و تقويت نظام ملي اطلاع‌رساني رايانه‌اي و اعمال تدابير نظارتي لازم تأكيد شده است. سياست موصوف پس از طرح و بررسي توسط مجمع محترم تشخيص مصلحت نظام به محضر مقام معظم رهبري پيشنهاد و با لحاظ نظرات معظم‌له ابلاغ شده و بلافاصله موضوع در دستوركار شوراي عالي انقلاب فرهنگي قرارگرفته است. مجموعه مقررات پالايش و فيلترينگ مراكز اينترنتي مصوب۱۳۸۱ شوراي عالي انقلاب فرهنگي نيز در راستاي اعمال و كنترل و نظارت دقيق تر به مراكز اينترنتي و اعطاي مجوز به مراكز مذكور در چارچوب ضوابط نظارتي توسط وزارت ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات تحت عنوان «مقررات و ضوابط شبكه‌هاي اطلاع رساني رايانه‌اي» به تصويب رسيده .

 

چهار نكته اساسي به شرح ذيل تأكيد شده است.

 

۱) حق دسترسي آزاد مردم به اطلاعات و دانش

۲) مسؤوليت مدني و حقوقي افراد در قبال فعاليت‌هاي خود

۳)رعايت حقوق اجتماعي و صيانت فرهنگي و فني كشور در اين قلمرو،

۴)ايجاد حداكثر سهوليت در ارائه خدمات اطلاع‌رساني و اينترنت به عموم مردم.

 

درپایان باید گفت

 

جرايم رايانه‌اي اغلب جرايمي سازمان يافته مي‌باشند كه از طريق اشخاص حرفه‌اي و با سواد فني انجام مي‌شوند و هميشه قصد آنها سوءاستفاده از اشخاصي ديگر است. با توجه به طبقه گسترده جرايم رايانه‌اي كه اشاره شد و اصل قانوني بودن جرايم و مجازات‌ها قوانين رايانه‌اي از جمله قانون جرايم رايانه‌اي علي‌رغم نوآوري‌هاي كه دارد امروز براي مجازات مجرمين جرايم رايانه‌اي كافي اما كامل نمي‌باشد. چون هر روز جرايم جديدي به وجود مي‌آيد كه براي مجازات آنها نياز به قوانين جديد مي‌باشد و اين به جهت در حال روز شدن فعاليت‌هاي اينترنتي و فضاي سايبري است .

براي پيشگيري از اين دست جرايم مي‌بايست همه‌ي دستگاه‌هاي مرتبط از قواي سه گانه تلاش كنند و مردم نيز توصيه‌هاي مسؤولان مربوط را در اين مورد جدي گرفته و در هنگام استفاده از اينترنت و رايانه بايستي دقت كافي داشته باشند تا مورد سوءاستفاده ديگران قرار نگيرند، همچنين اگر مشاهده كردند سايت يا وبلاگي برخلاف قوانين تعيين شده در حال ارائه مطالب مي‌باشد موضوع را در اسرع وقت به دادستان اطلاع تا نسبت به اعمال فيلتر در مورد آن سايت اقدام شود. قضات نيز مي‌بايست به شدت با كساني كه اقدام به ارتكاب جرايم رايانه‌اي مي‌نمايند برخورد نمايند. چون اين جرايم هم سبب بردن مال و هم سبب بردن آبروي اشخاص مي‌گردد چون جرايم رايانه‌اي توسط اشخاص با سواد و هميشه با آگاهي انجام مي‌شود، برخورد قضايي مناسب مي‌تواند سبب ارعاب و عبرت ساير مجرمين و ديگران شود.

 

 

 

Call Now Buttonتماس